Home » Interviews » Norma, an unpaved journey
All

Norma, an unpaved journey

‘Norma, an unpaved journey’ is het ontroerende project van Anne Beentjes over haar schoonmaakster. Deze serie is niet alleen een ontmoeting tussen twee vrouwen uit totaal verschillende socio-culturele omstandigheden, het is vooral een ode aan het ‘gewone’ leven. Kiekie sprak Anne Beentjes over haar leven in Mexico, haar werk en haar plannen voor de toekomst.

Hoe kwam je op het idee om een serie over Norma te maken?

”Anderhalf jaar geleden verhuisde ik naar Mexico en kwam ik terecht in een appartement met een Vlaams meisje. Ze vertelde mij dat er één keer per week een ‘kuisvrouw’ kwam en dat we haar om en om zouden kunnen betalen (350 pesos per keer, ongeveer 17 euro). Voordat ik verhuisde, werkte ik zelf ook als schoonmaakster in Amsterdam om rond te kunnen komen. Het hebben van een schoonmaakster was een grote luxe die mij eerlijk gezegd ongemakkelijk maakte, vooral omdat ik de eerste periode nog geen Spaans sprak en dus niet met Norma kon communiceren. Langzamerhand ging dat steeds beter en kon ik haar vragen stellen over haar leven. Meer en meer besefte ik me dat ik als buitenlander in een comfortabele, veilige bubbel woon en dat de rijkere bevolking in Mexico Stad geen flauw idee heeft hoe de armere mensen leven. Met een beetje opleiding en een redelijke baan kan je in Mexico leven als god in Frankrijk. Echt iedereen in mijn sociale omgeving heeft een schoonmaker. De schoonmakers krijgen van alles te zien van hun werkgevers, maar de meeste werkgevers zullen nooit het leven van hun personeel zien. Ik wilde uit mijn bubbel breken en een fotografische brug slaan tussen rijk en arm.”

Norma heeft de luxe niet om een avondje Netflix te kijken en pizza te bestellen

Je hebt een week bij Norma in huis gewoond. Hoe was dat voor jou en voor Norma? En hoe reageerde haar omgeving op jouw aanwezigheid?

”Toen ik mijn vrienden vertelde over mijn plannen om een week in Chalco te gaan wonen, Norma’s woonplaats, kreeg ik allerlei bizarre adviezen; draag een pruik, draag een zonnebril, verstop je camera in een supermarkt tasje met wat sla erbovenop. Één Mexicaanse vriendin zei: “Zelfs als je me ervoor zou betalen, ga ik nog niet naar Chalco”. Geen geruststellende opmerkingen, dus vol zenuwen ging ik samen met Norma van mijn huis naar haar huis. Al snel merkte ik dat iedereen Norma kent in haar buurt en dus voelde ik mij veilig, met haar aan mijn zijde. Het was lastig om goed contact te maken met Norma’s man en dochters omdat ze heel snel en binnensmonds spraken. Ook behandelden ze mij als gast, dus mocht ik niet helpen met de afwas of andere klusjes terwijl ik dat wel graag wilde. Het lukte mij niet om onderdeel te zijn van hun dagelijkse routine, al voelde ik mij absoluut welkom. Voor mijn fotografie was het wel fijn dat ze hun ding deden en ik alles rustig kon vastleggen. Verder had ik het zwaar om Norma bij te houden. Ze is vijftien jaar ouder dan ik en moeder van drie kinderen, maar het tempo van haar leven ligt hoog. Om half zes gaat de wekker, de hele dag wordt er gewerkt, gekookt, schoongemaakt en rond middernacht gaat het licht pas uit. Dit was het grootste verschil tussen mijn en haar leven; Norma heeft de luxe niet om een avondje Netflix te kijken en pizza te bestellen. Iedere peso heeft een specifiek doel, waardoor spontaniteit in het dagelijks leven bijna niet voorkomt.
Andersom denk ik dat Norma het leuk vond om mij op sleeptouw te nemen. Ze was heel open over alles en stelde mij voor aan alle familieleden en buren. Ik had het gevoel dat ze vertrouwen had in mijn project en zich niet schaamde voor haar levensstijl. Ik mocht alles vastleggen. Aan het eind van mijn week moest ik afscheid nemen van de familie, maar Joel, haar man, was al aan het werk. Norma belde hem zodat ik hem nog even kon spreken en hij nam afscheid met de woorden; “Ik hoop dat dit niet je laatste bezoek was. Dit is nu ook jouw thuis”.”

Wat heeft het maken van deze serie voor jou persoonlijk betekend?

”Naast de sociaal-maatschappelijke oorsprong van dit project had het ook een heel persoonlijk randje. Ik wilde mijn ongemak bij het hebben van een schoonmaker wegnemen door Norma beter te leren kennen. Dit is gelukt, ik zie Norma nu als een vriendin, niet als de schoonmaakster die één keer per week mijn troep komt opruimen. Ik kan alles tegen haar zeggen en zij kan ook bij mij haar hart luchten. Ik heb het gevoel dat ze ook meer ontspannen bij ons thuis aan het werk is. Ze kan lachend tegen me zeggen dat ze mijn laatste appel heeft opgegeten, wat natuurlijk prima is, maar voorheen zou ze dit denk ik niet hebben gedaan.
Verder heb ik een meer luxueus leven in Mexico dan in Amsterdam. De prijzen liggen veel lager en ik kan rondkomen met twee a drie uur per dag werken. Door deze luxe besef ik mij meer hoeveel geluk ik heb met mijn Nederlandse achtergrond en educatie. Ik heb ouders die hun hele leven hard hebben gewerkt en een financieel vangnet zijn mocht ik ooit in de knoop raken. Ik heb een goede zorgverzekering in Nederland die mij ook in Mexico dekt. Kortom, ik heb het maar gemakkelijk vergeleken met veel Mexicanen. Door middel van mijn fotografie kan ik misschien iets betekenen, al is het maar klein. Norma is naar mijn expositie-opening gekomen met heel haar familie, aanhang, vrienden en buren en ik had het gevoel dat ze oprecht trots was op het resultaat. Iedereen was enthousiast om haar te ontmoeten en meer te weten te komen over haar leven. Een leven wat normaal gesproken geen aandacht krijgt. Na de publicatie van mijn foto’s en verhalen op de Mexicaanse pagina van Vice heb ik reacties gekregen van over heel de wereld, maar voornamelijk van Mexicanen die mij bedankten voor het zichtbaar maken van een onzichtbare groep mensen. Anderen stuurden mij berichtjes met nostalgische verhalen over hun schoonmaaksters en ik ontving uitnodigingen om andere, arme buurten van Mexico te komen bekijken. De vele reacties van vooral vreemden hebben mij doen beseffen dat het verhaal over Norma niet alleen voor mij belangrijk was, en daarmee heb ik mijn doel bereikt.”

 Ik heb amper gebruik gemaakt van onnatuurlijk licht en weinig geregisseerd

‘Norma, an unpaved journey’ lijkt stilistisch anders dan veel van je voorgaande werk. Vanwaar deze andere aanpak?

”Klopt. Norma is qua aanpak heel documentair. Ik heb amper gebruik gemaakt van onnatuurlijk licht en weinig geregisseerd, terwijl ik normaal veel flits en mijn onderwerpen volledig regisseer. Ik heb deze beslissing gemaakt, omdat ik een zo eerlijk mogelijk beeld wilde geven van Norma’s situatie. Normaliter fotografeer ik met het doel een mooi, interessant beeld te creëren. In dit geval wilde ik iemand anders’ verhaal vertellen en moest ik deels de controle uit handen geven. Doodeng vond ik dat, want het betekent dat je moet roeien met de riemen die je hebt, en dat gaat niet altijd soepel. Ik kon Norma en haar familie moeilijk de hele tijd op plekken met mooi licht zetten. Daar hadden ze geen tijd voor en dan zou ik een verkeerd beeld geven. Ik heb nog steeds liever de touwtjes in handen als ik fotografeer, maar ik sta zeker open voor meer documentair werk.”

Wat staat er allemaal op de planning de komende tijd?

”Onlangs kreeg ik een e-mail van een organisatie genaamd WIEGO (Women in Informal Employment: Globalizing and Organizing) die het artikel in Vice ook hadden gezien. Ze willen mij graag introduceren in de Mexicaanse tak van hun organisatie die vrouwen in informele werksituaties meer stem en zichtbaarheid willen geven. Ik hoop via deze organisatie opvolging aan mijn Norma project te kunnen geven. Chalco, waar Norma woont, is samen met de aangelegen steden Ixtapaluca en Ciudad Neza de grootste sloppenwijk ter wereld. Ik hoop via WIEGO ook vrouwen te vinden in de laatste twee steden om het verhaal meer kracht te geven.
Ik zit sowieso nog een half jaar in Mexico, en wat ik daarna ga doen is nog onzeker. Ik ben verliefd geworden op dit land, maar ik mis Amsterdam, mijn familie en vrienden natuurlijk ook. We zien het wel, ik sta voor alles open.”

Benieuwd naar het vervolg en naar het andere werk van Anne? Check dan snel haar site.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Word abonnee

Kiekie krant is onderdeel van:

Fotolab Kiekie

Kiekie partners:

Meer informatie

FOTOLABKIEKIE
Openingstijden
maandag t/m vrijdag
van 09:00 tot 17:30 uur

Jan Evertsenstraat 79
1057 BR Amsterdam
+31(0)206830464
amsterdam@fotolabkiekie.com

Disclaimer
Algemene voorwaarden
Content Copyright ©2016
Fotolab Kiekie Webdesign: LEFHEBBERS