Home » Instagram » Verder kijken dan de eerste blik
All

Verder kijken dan de eerste blik

Maria Sturm (Roemenië, 1985) werkt als documentair fotograaf vanuit Berlijn. Ze heeft een voorliefde voor het portret en in haar series weerspiegelt die liefde en wordt je als kijker meegesleurd in het innerlijke leven van haar subjecten. Ze speelt in op de aannames die we vaak maken over anderen en laat ons verder denken over afkomst, culturele verschillen en identiteit. Haar meest recente serie ‘You don’t look native’ to me daagt uit.

Waar komt jouw passie voor fotografie vandaan?

”Dat hangt samen met mijn nieuwsgierigheid, van jongs af aan verzamelde ik knipsels, foto’s en bladerde urenlang door fotoalbums. En ik kreeg een camera van mijn ouders, een point & shoot waar ik vooral mijn vrienden mee fotografeerde. Ik denk dat mijn passie voor portretten ook komt doordat mijn moeder me veel naar museums nam, als we op reis waren. Ik was gefascineerd door het realisme, ik bewonderde de kunst van het schilderen. Hoe krijgt iemand zoiets op papier?”

© Maria Sturm – Be Good series

Wist je toen al dat je fotograaf wilde worden?

”Eigenlijk niet, het was een goed tijdverdrijf en ik maakte vooral op een naïeve wijze foto’s, ik dacht er niet over na. Verder heb ik niet veel gepraat over fotografie, niet met vrienden of mijn moeder. Ik herinner me wel dat mijn vrienden blij waren als ik ze een printje opstuurde.”

© Maria Sturm for Birds’ Sake series

En wat gebeurde er toen je toch fotografie ging studeren?

”Toen ik begon met studeren in Bielefeld (red. University of Applied Sciences Bielefeld Faculty of Art and Design) kreeg ik dat aha-moment, op dat moment wist ik ineens wat ik wilde, wat me interesseerde. Wel was ik die naïeve vrijheid van vroeger verloren en zat ik gevangen in een bepaalde esthetiek. Het was tijd om volwassen te worden.”

Hoe kom jij tot je ideeën? Waar haal jij je inspiratie vandaan?

”Ik heb eigenlijk heel weinig ideeën, maar als me iets interesseert dan denk ik ‘wow, hier maak ik een project van’. Bij For Bird’s Sake ging dat bijvoorbeeld zo. Cemre Yesil, die ik bij een workshop van Antoine d’Agata heb leren kennen, liet me een video zien van een typische Turkse vogelman, die viral was gegaan. Ik dacht dat deze man zo veel van zijn vogel, dat hij werkelijk op dezelfde toon met hem praat. Dat hij eigenlijk in zijn taal uitlegde wat goede en slechte zang is, verstond ik niet. Toen wist ik: hier maak ik een project over. Het gaat bij mij eigenlijk heel organisch, thema’s in gesprekken die me bijblijven, waar ik niet over kan stoppen na te denken. Daaruit filter ik mijn interesses.”

© Maria Sturm – Be Good series

Grappig dat je juist geïnteresseerd was in het geluid, maar toch geïnspireerd was om iets visueels te maken. Dat lijkt me een hele uitdaging.

”Men grijpt terug naar het medium wat men het beste kent. Eigenlijk gaat For Bird’s Sake ook om het horen. Die zangvogelcultuur in Turkije staat voor veel contradicties, cultureel en in vorm. De vogels zijn verstopt in kooitjes, ze zijn niet te zien, het gaat puur om hun gezang. En verder kun het fenomeen ook zo lezen; het staat ook voor de patriarchale cultuur. ‘Mijn mijn vrouw ga ik niet naar buiten, maar met de vogel wel. Die wil ik alleen niet laten zien, alleen horen. Het is een passie voor veel mannen, maar straalt ook een bepaalde kinderlijkheid uit.”

© Maria Sturm – For Birds’ Sake series

Heb jij een favoriete manier om je verhalen te vertellen, te tonen?

”Ik werk graag op een manier waarbij niet meteen te verklaren valt wat er te zien is. Ook belangrijk vind ik dat ik gesprekken kan uitlokken met mijn werk, dat mijn project verder reikt. Soms wordt werk ook totaal anders gelezen dan ik heb bedoeld. Zoals bij Be Good, dat gaat over uithuwelijkingen in een Roemeense gemeenschap, dachten veel mensen ‘die arme mensen moeten we helpen’. Maar het ging mij er juist om een gemeenschap te tonen waarbij andere normen en waardes spelen. Het gaat hier juist om het samenleven en familie, terwijl wij uit een individualistische samenleving komen. De focus ligt bij hen niet op vrijheid zoals bij ons.”

© Maria Sturm – You Don’t Look Native To Me series

Je wilt dus graag een inkijkje geven in het leven van anderen?

”Ja, en ik hoop dat mensen daar ook iets uit kunnen halen, iets leren. En ook dat mensen niet zo snel oordelen, sensibel zijn voor andere manieren van leven. Het begint met het bevragen van jezelf, want wat is bijvoorbeeld in Be Good het probleem? Dat is dat deze groep gediscrimineerd worden als geheel. Door in een soort andere begripslaag te komen, kan men leren om betere mensen te zijn.”

© Maria Sturm – You Don’t Look Native To Me series

Jij bent zelf ook geboren in Roemenië, hoeveel van jezelf zit er vermengd in jouw projecten?

”Vroeger had ik dit ontkend, maar ben mijn recente project You don’t look native to me heeft het wel iets mee te maken denk ik. Ben zelf veel verhuisd, heb mijn Roemeense R afgeleerd en mijn moeder heeft me een Duitse achternaam gegeven: Sturm. Er werd vroeger gevraagd ‘je ziet er niet Duits uit, waar kom je vandaan? Nee, waar komt je écht vandaan.’ Die vragen hebben me niet gestoord, maar ik heb er wel over nagedacht waar zo’n vraag precies vandaan komt. De Native Americans die ik portretteerde zien er juist niet uit als Indiaans, maar vallen wel onder een grote niet-erkende groep: de Lumbees. Dit zijn meerdere stammen uit dezelfde regio, die in de jaren ‘50 zijn samengevoegd. Lumbees is als het ware een paraplunaam.”

Niet erkend? Dat klinkt ingewikkeld.

”Er zijn heel veel groepen en mixen van de oorspronkelijke Amerikaan. In Rhodes Islaterug te voeren is tot zich de slavernij. En het erkennen van de oorspronkelijke afkomst is lastig, omdat deze geschiedenis door deze groep natives door segregatie gemixt en verspreid zijn. De criteria van het Bureau of Indian Affairs zijn heel erg streng.”

© Maria Sturm – You Don’t Look Native To Me series

You don’t look native to me is eigenlijk een dialoog over de waarde van afkomst.

”Door de segregatie is veel van de oorspronkelijke geschiedenis vergeten, of verloren gegaan. Hun leven is als een analogie naar hun afkomst. Je wilt erbij horen, maar ook overleven in deze armste counties. Als het alleen gaat om hoe je aan eten komt, dan is er misschien weinig tijd om over de geschiedenis van je afkomst te leren.”

Dus de mensen die je hebt geportretteerd hebben vaak geen duidelijk beeld van hun werkelijke afkomst?

”Zoals Scotty, die zich identificeert met Indianen door een Red Skins-logo op zijn jas te dragen. Een bekende football-club. Dit fascineert me, je ziet dat hij niets anders heeft dan een leidraad naar zijn identiteit, waar de precieze link verloren is gegaan. De voorvaderen van de Lumbees kunnen andere stammen zijn. Het zegt veel over de realiteit van deze groep, die overgeleverd zijn aan een gemaakte culturele geschiedenis.”

Wat verwacht je van de reacties van de mensen op je portret?

”Mijn stiefvader vertelde me over een vriend die Native American is en blauwe ogen en blonde haren heeft. Dat verbaasde me. En deed me inzien dat ik toen zelf een stereotype beeld had over indianen, het typische beeld dat we kennen uit de media. Dit inspireerde me om verder te kijken. En ik hoop dat de mensen dit besef ook krijgen en verder vragen, en zo te leren om zich te openen voor de ander. Door gewoon te luisteren.”

mariasturm.com

Interview door: Vanya Pieters

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Word abonnee

Kiekie krant is onderdeel van:

Fotolab Kiekie

Kiekie partners:

Meer informatie

FOTOLABKIEKIE
Openingstijden
maandag t/m vrijdag
van 09:00 tot 17:30 uur

Jan Evertsenstraat 79
1057 BR Amsterdam
+31(0)206830464
amsterdam@fotolabkiekie.com

Disclaimer
Algemene voorwaarden
Content Copyright ©2016
Fotolab Kiekie Webdesign: LEFHEBBERS