Home » Interviews » Expert Programma: Fotoboek – van beeld tot publicatie
All

Expert Programma: Fotoboek – van beeld tot publicatie

Niels Stomps werkt al vijftien jaar als documentair fotograaf en deelt zijn kennis en enthousiasme over het fotoboek tijdens het Expert Programma voor professionele fotografen aan de Fotoacademie in Amsterdam. Hij vertelt over zijn zogenaamde ‘sketches’, zijn drang om voortdurend nieuw werk te produceren en over de meerwaarde van het fotoboek.

© Niels Stomps, uit de serie We are the weather

Je observeert, fotografeert en legt hierdoor een stukje van het menselijk gedrag bloot. Wat fascineert je zo aan mensen en wat wil je de kijker vertellen met je werk?

“Wat me zo fascineert aan mensen is dat we eigenlijk allemaal heel erg op elkaar lijken. We willen allemaal individualistisch zijn, maar eigenlijk zijn we dieren en vertonen we allemaal hetzelfde gedrag. Het is een vrij simpel gegeven, maar daarom vind ik het ook zo leuk om dit te laten zien. Niet iedereen is hetzelfde, maar als ik een onderwerp lang bestudeer, gaan je patronen opvallen in hoe soorten groepen mensen zich gedragen. Dat vind ik tof dat ik dat dan ontdek. Wat ik mooi vind aan fotografie, mensen en hun gedrag is dat ik dit altijd verzamel op een plek waar er spanning is tussen mens en zijn omgeving, er moet altijd een soort frictie zijn. Dit is precies waar mijn werk over gaat; waar mensen eigenlijk gedwongen worden om zich aan te passen of zich anders moeten verhouden tot een situatie. Vaak doen we dat in een groep, maar er zijn ook individuele acties. Het gaat over de mens die zich aanpast aan de natuur. Dit kan echt een landschap zijn, maar met natuur bedoel ik ook bijvoorbeeld een stad. Het werkt ook andersom, hoe wij als mens de stad proberen te vormen en in te richten naar hoe wij dit zelf het fijnst vinden. Ik bewonder dat aanpassingsvermogen enorm en dat ontroert me.”

© Niels Stomps, uit de serie We are the weather

Hoe langer en meer ik naar je werk kijk, hoe meer humor ik erin ontdek. Is humor voor jou een belangrijk onderdeel in je foto’s?

Hoe langer en meer ik naar je werk kijk, hoe meer humor ik erin ontdek. Is humor voor jou een belangrijk onderdeel in je foto’s?

“Mijn werk heeft geen mega urgentie, het is heel subtiel en daar hoort humor ook wel een beetje bij. Toch denk ik dat het vooral komt, omdat ik steeds vrijer ga werken. Het heeft er ook wel mee te maken dat mijn series altijd tegen het cliché aanschuren. Ik denk vaak bij een serie dat het misschien iets te cliché wordt en dan geef ik er een draai aan. Daar maak ik het waarschijnlijk ook een stukje humoristischer mee.”

© Niels Stomps, uit de serie Hold still

© Niels Stomps, uit de serie Hold still

© Niels Stomps, uit de serie Hold still

Je hebt jezelf de uitdaging gegeven om iedere vrijdag, een jaar lang, je fotografische bevindingen en observaties van die week online te zetten. Wat is je idee achter deze ‘sketches’ en hoe belangrijk is het voor jou als fotograaf om een continue werkflow te hebben en wekelijks nieuw werk te produceren?

“Ik vind het enorm heftig om te doen, maar het is in veel opzichten wel heel belangrijk voor me om wekelijks series te maken. Ik heb dit ook zelden gedaan in mijn eigen leefomgeving. Ik zoek mijn projecten vaak ergens anders, ook om een bepaald soort concentratie op te zoeken. Het is heel anders om het in je gewone week toe te passen. Ik ben ermee begonnen om weer te kunnen spelen en te experimenteren. Ik neem mezelf heel serieus, maar ik vind ook dat je jezelf niet altijd te serieus moet nemen. Daar kan je ook veel vrijheid door kwijtraken, omdat je niks meer uitprobeert. Omdat je aan je publiek denkt, wat zij ervan zullen vinden. Ik werk altijd veel met stagiaires en ik vind het leuk om een samenwerking met hen aan te gaan en gewoon lekker te experimenteren en een deadline te hebben. Je kunt niet te lang nadenken over iets, het moet er gewoon zijn. Plus dat er van fotografen altijd verwacht wordt een kant en klaar eindbeeld te hebben, terwijl als je ons vergelijkt met bijvoorbeeld voetballers of muzikanten, die trainen ergens voor. Als fotograaf oefen je eigenlijk nooit. Als iets niet goed werkt, dan is het weg, dus eigenlijk is het heel goed om dingen uit te blijven proberen.”

Het fotoboek is in die zin voor mij wel perfect, omdat er gaten in het verhaal kunnen liggen, wat je bij een film bijvoorbeeld niet kan doen

 

Vind je het spannend om deze foto’s iedere week naar buiten te brengen aangezien het sketches zijn?

“Ja, het kan best lastig zijn om dit te laten zien, mede omdat mijn publiek heel breed is. De één ziet graag de ene serie, terwijl een opdrachtgever bijvoorbeeld graag een andere serie zou willen zien, maar daar heb ik me wel bij neergelegd. Ik doe het omdat ik het leuk vind, het is mijn werk en ik maak wat ik wil maken. Het voelt een beetje als toen ik studeerde, er moeten weer iedere week dingen af, strakke deadlines. Een nadeel eraan is wel dat ik de goede ideeën niet echt uit kan werken, omdat er simpelweg geen tijd voor is. Per onderwerp moet je toch weer een nieuwe techniek ontwikkelen. Je zoekt uit wat de beste plek is, of je extern licht moet gebruiken, etc. Tegen de tijd dat je weet wat het lekkerst werkt, moet je alweer stoppen, want dan is het alweer tijd om het af te ronden. Van sommige ideeën word ik heel blij, dus ik heb wel meteen een lijstje liggen met onderwerpen die ik in de toekomst zou kunnen gaan uitwerken.”

© Niels Stomps, uit de serie Nothing to fear

© Niels Stomps, uit de serie Nothing to fear

Je hebt meerdere boeken gemaakt en gepubliceerd, wat voor meerwaarde heeft een fotoboek voor jou als documentaire fotograaf?

“Qua vorm is het fotoboek het beste wat bij mij past. Ik heb veel foto’s die ik graag laat zien in series. Vroeger maakte ik altijd werk en dan ging ik daarna aan de slag in een dummy om te kijken hoe het in een fotoboek zou passen. Nu bedenk ik wel vooraf hoe het fotoboek eruit zou moeten zien, dus dat is echt een meerwaarde als je nog aan het fotograferen bent. Het fotoboek is in die zin voor mij wel perfect, omdat er gaten in het verhaal kunnen liggen, wat je bij een film bijvoorbeeld niet kan doen. Zo hoef je alles niet meteen te begrijpen en kunnen mensen ook hun eigen verhaal erin zien, zoals dat ook bij poëzie is. Het verbaast me altijd wel hoe vrij mensen naar beeld kunnen kijken. Dat is ook iets wat je wilt laten, maar tegelijkertijd wil je ook je eigen verhaal vertellen. In een fotoboek kan je goed met de beelden spelen en alles bij elkaar zien, je hebt toch een soort van overzicht nodig. Dat werkt goed in een boek. Daarnaast is het tastbaar, iemand wil het hebben. Dat het iemand iets brengt dat vind ik heel bijzonder. Daarbij vind ik het heel lastig om een hele goede tentoonstelling te maken met een project. Een tentoonstelling is heel beperkt qua tijd, en een boek dat gaat langer mee.”

© Niels Stomps, uit de serie Encounters on foot

© Niels Stomps, uit de serie Encounters on foot

© Niels Stomps, uit de serie Encounters on foot

Hoe ga je te werk tijdens het maken van een fotoboek?

“Bij elk nieuw project nuanceert het proces zich weer een beetje. Ik heb altijd vrij strikt een indeling met hoofdstukken gehad, maar nu voelt het weer veel logischer om wel in hoofdstukken te fotograferen maar dit niet letterlijk te vertalen in de vormgeving. Dit heeft natuurlijk ook met het onderwerp te maken. Het boek waar ik nu mee bezig ben gaat bijvoorbeeld over New York. Dit is voor mij een verhaal waar alles met elkaar in verband staat, dus is het logischer om een soort overlap te maken in de hoofdstukken. Ik kan me ook voorstellen dat ik het bij een volgend project nog meer loslaat, dat zou zomaar kunnen.”

In december 2017 start de Fotoacademie een tweede editie van het Expert Programma met als thema; Fotoboek – van beeld tot publicatie. Jij begeleidt deze groep. Wie kunnen zich hiervoor opgeven en wat is volgens jou het belang van dit programma?

“In principe kan iedere fotograaf zich inschrijven, maar het werkt wel fijn als je ervaring hebt en een fotoproject hebt liggen dat zo goed als klaar is in beeld. Het werkt het prettigst als je een onderwerp hebt waarvan je zeker weet dat het een fotoboek moet worden en waarmee je aan de slag kunt, maar waarbij er nog wel ruimte is voor aanvullingen als er bijvoorbeeld nog dingen missen in het verhaal. Het fijne van dit programma is dat je samenwerkt. Uiteindelijk maakt niemand werk alleen, je hebt altijd hulp nodig, mensen die meekijken, mensen die je sturen en die hun mening geven. Het is een versnelt programma in het maken van een fotoboek, en dit met mensen die gelijk gestemd zijn.”

© Niels Stomps, uit de serie Silent moments of green

© Niels Stomps, uit de serie Silent moments of green

© Niels Stomps, uit de serie Silent moments of green

Wat kunnen de deelnemers verwachten tijdens dit Expert Programma?

“Het gaat vooral om het proces van het samen kijken en werken aan je beelden, met als uitkomst het fotoboek. Er zitten hele concrete momenten in over financiering en partners zoeken, maar er komt bijvoorbeeld ook een independent begeleider langs, die bij veel drukkerijen heeft gewerkt, die hele goede ideeën heeft over het uitwerken van een boek. Ik probeer echt interessante mensen erbij te halen die veel kunnen inbrengen in de sessies. Daarnaast geef ik iedere les tien punten die je verder kunnen helpen, zoals de gouden regels in de vormgeving of punten met betrekking tot de financiering. We gaan heel actueel aan de slag. De laatste lessen gaan over de edit, de cover maar bijvoorbeeld ook over sociale media. Hoe kan je een project neerzetten, ga je een boekpresentatie houden, etc. Ik kijk echt waar specifiek vraag naar is, zodat ik daarop in kan gaan.”

Opgeven voor het Expert Programma van Niels? Deze start 12 april 2018 en gedurende 11 maanden wordt je in kleine groep begeleid in het ontwikkelen van jouw Fotoboek.

Schrijf je hier in!

Niels Stomps

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Word abonnee

Kiekie krant is onderdeel van:

Fotolab Kiekie

Kiekie partners:

Meer informatie

FOTOLABKIEKIE
Openingstijden
maandag t/m vrijdag
van 09:00 tot 17:30 uur

Jan Evertsenstraat 79
1057 BR Amsterdam
+31(0)206830464
amsterdam@fotolabkiekie.com

Disclaimer
Algemene voorwaarden
Content Copyright ©2016
Fotolab Kiekie Webdesign: LEFHEBBERS